Forex (Foreign Exchange Market) waa suuqa ugu weyn ee maaliyadeed ee caalamka, halkaas oo lagu kala iibsado lacagaha dalalka sida USD, EUR, GBP iyo kuwo kale. Maalin kasta waxaa lagu kala beddelaa malaayiin doolar, taasoo ka dhigaysa suuqa Forex mid ka weyn suuqyada saamiyada iyo badeecooyinka kale.
Maqaalkan waxaan ku eegi doonaa taariikhda forex, sida uu ku bilowday, marxaladihii uu soo maray, iyo sida uu maanta u noqday fursad ganacsi oo ay ka faa’iidaystaan malaayiin qof oo caalamka ku nool.
Bilowgii Hore ee Sarifka Lacagaha
Ganacsiga sarifka lacagaha ma aha wax cusub. Qarnigii hore, ganacsatada ka shaqeyn jirtay meelaha ganacsiga sida:
Ancient Rome
Babylon
waxay isticmaali jireen nidaamyo kala duwan oo lagu beddelo lacagaha ama dahabka si ay u fududeeyaan ganacsiga.
Waqtigaas ma jirin suuq rasmi ah oo la yiraahdo Forex, balse fikradda ah “lacag la beddelo” ayaa jirtey.
Nidaamkii Dahabka (Gold Standard)
Qarnigii 19aad, dalal badan waxay qaateen nidaamka loo yaqaan Gold Standard, halkaas oo lacag kasta lagu xirin jiray dahab. Tusaale ahaan, lacagta dalka waxaa lagu beddeli karay qaddar go’an oo dahab ah.
Tani waxay xasilooni u keentay ganacsiga caalamiga ah, balse nidaamkani wuu burburay intii lagu jiray dagaalladii waaweynaa ee aduunka.
Heshiiskii Bretton Woods (1944)
Sanadkii 1944, kadib Dagaalkii Labaad ee Adduunka, waxaa la sameeyay heshiis caalami ah oo lagu qabtay:
Bretton Woods
Heshiiskan ayaa dhidibada u taagay nidaam cusub oo lacagaha lagu xiro doolarka Mareykanka, halka doolarkana lagu xiro dahab.
Hay’adaha muhiimka ah ee ka dhashay heshiiskan waxaa ka mid ah:
International Monetary Fund (IMF)
World Bank
Nidaamkani wuxuu shaqeynayay ilaa 1971.
Burburkii Bretton Woods iyo Bilowgii Forex Casriga ah (1971)
Sanadkii 1971, madaxweynihii Mareykanka:
Richard Nixon
ayaa joojiyay in doolarka lagu beddelo dahab. Arrintan waxaa loo yaqaan “Nixon Shock”.
Markaas kadib, lacagaha dalalka waxay noqdeen kuwo si xor ah suuqa ugu kala sarreeya (Floating Exchange Rates). Tani waxay si rasmi ah u bilowday suuqa Forex ee casriga ah.
Kobaca Forex iyo Tiknoolajiyadda
1990-meeyadii iyo wixii ka dambeeyay, internet-ka ayaa beddelay suuqa Forex. Dadka caadiga ah ayaa markii ugu horreysay awood u yeeshay inay:
Furtaan akoon trading
Iibsadaan oo iib geeyaan lacagaha
Ka shaqeeyaan gurigooda
Maanta, Forex waa suuq shaqeeya 24 saac maalintii, 5 maalmood todobaadkii, waxaana xarumaha ugu waaweyn ka mid ah:
London
New York City
Tokyo
Forex Maanta
Maanta Forex:
Waa suuqa ugu weyn caalamka
Waxaa ku jira bangiyo waaweyn, shirkado, dowlado iyo traders shaqsiyaad ah
Waxaa lagu kala iibsadaa lacagaha sida EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY
Forex wuxuu noqday xirfad iyo ganacsi ay dad badan ka sameeyaan dakhliga joogtada ah, balse sidoo kale wuxuu leeyahay khatar (risk) u baahan aqoon iyo maareyn sax ah.
Gunaanad
Taariikhda Forex waxay soo martay marxalado badan: laga bilaabo nidaamkii dahabka ilaa heshiiskii Bretton Woods, ilaa nidaamka lacagaha xor u sabbeeya ee maanta jira. Horumarka tiknoolajiyadda ayaa ka dhigay suuqa mid qof walba heli karo.
Haddii aad rabto inaad noqoto trader guuleysta, fahamka taariikhda Forex wuxuu kaa caawinayaa inaad si qoto dheer u fahanto sida suuqu u shaqeeyo.
